گره 10 | صبح یه قیمته، شب یه قیمت!!

19,879
گره مدیا 1.4 هزار دنبال‌ کننده

نظر شما چیه؟ ایراد از کجاست؟!

گره مدیا 1.4 هزار دنبال کننده

هیچ

2 ماه پیش
باشه حتما

NINJA_11

2 ماه پیش
نگاه کنید بحث اقتصاد ایران اونقدر ها هم عجیب و غریب نیست. چند خط مینویسم و بعدش رابطه اوضاع اقتصاد ایران رو با یارانه و میزان مصرف ایرانی ها رو میگم. فرض کنید در ایران ما سالانه حداقل %20 تورم داشته باشیم. دو کارخانه (یکی ایرانی یکی خارجی) شروع به تولید یک محصولی کاملاً یکسان (از ماده اولیه بگیر تا نحوه ساخت و قیمت) میکنند. امسال هر دوشون محصولشون رو با قیمت 1000 تومن میفروشند. سال بعد به دلیل تورم قیمت محصول ایرانی میشه 1200 تومن امّا به خاطر ثابت بودن دستوری قیمت ارز ، قیمت محصول خارجی همون 1000 تومن باقی میمونه. سال بعد قیمت محصول ایرانی میشه 1440 تومن مال خارجی همچنان 1000 تومنه ، سال بعد جنس ایرانی میشه 1728 تومن مال خارجی همون 1000 تومنه ، سال بعد جنس ایران 2073.6 ، جنس خارجی 1000 تومن ، سال بعد کارخانه ایرانی به دلیل کاهش فروشش به دلیل عدم رقابت پذیری و بالا آوردن بدهکاری نابود شده و جنس خارجی به دلیل جهش ارزی قیمتش شده 5000 تومن. یعنی هم تولیدکننده ضرر کرده هم مصرف کننده ، اون هم فقط به خاطر ثابت نگه داشتن دستوری نرخ ارز. اگه ارز رو آزاد میذاشتید تا اون هم همراه با تورم مثل سایر محصول ها سالی 20% قیمتش میرفت بالا نهایتاً در عرض 5 سال قیمت هر دلار 1000 تومنی میشه 2000 تومن در صورتی که به دلیل این جهش ارزی به جای دو برابر شدن سه تا چهار برابر شده. بعد از اون اومدید به بهانه کمک به تولید داخلی ارز دو نرخی و چند نرخی ایجاد کردید. حتماً پیش خودتون چقدر شاد و خرسند شدید که قدم خوبی در این زمینه برداشتید. اگه اینقدر از خودتون مطمئن هستید بیاید معایب این کار رو بررسی کنیم : هر زمان که شما حق امتیازی رو برای افرادی خاص در نظر گرفتید (همون رانت خودمون) 100% بعدش باعث ایجاد فساد شده. از امضاهای طلایی مسئولان برای در اختیار دادن وام به افراد خاص بگیرید تا دادن ارز دولتی با نرخ پایین به افراد خاص. شما ایجاد این مشکل رو میندازید گردن دولت ، فساد مسئولین ، عدم نظارت دستگاه های نظارتی ، سلاطین سکه و ارز و مسکن و خودرو و . . . و عمراً این رو میپیذیرید که سیاست اشتباه خودتون باعث ایجاد این مشکل شده. بعد از گند خوردن به سیاست دومتون برای کمک به تولید کننده ها و مردم میرید سراغ بخش سوم : دادن یارانه های پنهان برای سوخت (بنزین ، گازوئیل ، برق ، گاز و . . .) ، آب ، نان و . . . یعنی میاد همون روش اشتباه رو پیش میگیرید. امّا این روش چه معایبی داره؟ 1) قیمت تمام شده ساخت یک محصول (از تولید هر لیتر آب و بنزین بگیر تا هر کیلو وات برق) از قیمت به فروش رفته اون کمتر هست در نتیجه سال به سال دولت داره این هزینه رو از بیت المال به جیب کسانی میریزه که بیشترین استفاده رو از این محصولات میکنند. یعنی مردمی که ماشین ندارند این یارانه بهشون تعلق نمیگیر ، مردمی که آب کمتری مصرف میکنند (استخر تو خونه ندارند) این یارانه کمتر بهشون تعلق میگیره ، مردمی که خونه چندصد متری با لوسترهای گرون قیمت و پرمصرف ندارند یارانه کمتری بهشون تعلق میگیره و . . . در یک کلمه این مصداق بارز بی عدالتی هستش. حالا اینکه این قضیه باعث بدهکارتر شدن دولت ها میشه هم بماند جای خودش. 2) وقتی قیمت یک محصول پایین باشه ، مردم قدر اون محصول رو نمیدونند و این باعث اسراف این محصول میشه. نمونه بارز این قضیه رو میتونید در تمام جهان مشاهده کنید. مثلاً ترکیه با 86 میلیون جمعیت روزانه 11 میلیون لیتر بنزین مصرف میکنه و ایران با 80 میلیون نفر روزانه 80 میلیون لیتر. تازه تعداد خودروهای موجود در ترکیه یک و نیم برابر تعداد خودروهای موجود در ایران هست. دلیل این قضیه هم کاملاً مشخصه : قیمت بنزین در ترکیه لیتری یک دلار و ۵۱ سنت و در ایران (با احتساب دلار هشت هزار تومانی در بهمن ماه ۱۳۹۷) ۰٫۱۴ دلار هست. مثال بارز مفت باشه کفت باشه در فرهنگ ایرانیان. حالا از مقایسه میزان مصرف آب ، برق ، غذا و ... نسبت به تولیدشون (در صنعت و کشاورزی) و جمعیتشون در کشورهای غربی (در غرب میوه ها رو دونه ای میفروشند نه کیلویی برای همین هدر رفت این محصولات در غرب به شدّت پایین هست ، حالا اینکه چون قیمت بالاست اونها محصولات خرابشون رو تبدیل به کمپوست میکنند تا هزینه محصول رو یه جوری جبران کنند هم بماند جای خودش) با ایران صرف نظر میکنم تا متنم طولانی نشه.
pixel